TR
Eurasian Academy Of Sciences Social Sciences Journal Yıl:2015  Sayı: 6  Alan: İktisat

Ali Eren Alper, Fındık Özlem Alper
Çekim Modeli: Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne Sanayi Malı İhracat Potansiyelinin İncelenmesi
 
20. yüzyılın ikinci yarısında tüm dünya liberalleşme dalgasına tanık olmuştur. Gelişmekte olan ülkeler bu akımdan etkilenmiş ve ekonomide ithal ikameci sanayileşme yerine ihracata dayalı büyüme politikasını benimsemiştir. Son yıllarda artan ihracat gelirleri bu ekonomilerin en önemli gelir kaynağı olmuştur. İhracat gelirlerinin milli gelir içindeki payı büyüdükçe, ihracat çok önemli bir değişken konumuna gelmiştir. Ancak dünya ticaretinin genel seyrinde büyük bir değişim vardır. Günümüzün gelişmiş iletişim ve ulaşım teknolojilerinin varlığına rağmen, bu değişimi açıklarken kullanılan temel değişken halen mesafedir. Dış ticarete etki eden faktörlerin incelenmesinde literatürde en çok kullanılan yöntem Çekim Modelidir (Gravity Model). Çekim modeli ile yapılan analiz sonucunda Türkiye’nin ihracatında, mesafenin etkisinin pozitif ancak çok küçük olduğu tespit edilmiştir. Pozitif katsayının temel sebebi de, ulaştırma ve bilişim teknolojisindeki hızlı gelişim ve Türkiye’nin AB’deki temel pazarlarının Batı Avrupa ülkeleri olmasıdır. Bunun dışında ihracat yapılan ülkelerin milli gelirleri, hem Türkiye hem de ithalatçı ülkelerdeki ekonomik özgürlük ve Türkiye’nin nüfusunun, ihracatına etkisinin anlamlı ve pozitif olduğu tespit edilmiştir. Ancak ihracat yapılan ülke nüfuslarının, Türkiye’nin ihracatına etkisi olmadığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Dış Ticaret, Çekim Modeli, Sanayi Malı İhracatı, Panel Veri Analizi, Avrupa Birliği


Gravity Model: Reviewing The Potential of The Industry Commodity Export of Turkey to European Union
 
At the second half of the 20th century, all of the world has witnessed a liberalization wave. The developing countries are influenced and adopted an export oriented industrialization program instead of an import oriented industrialization program. Export revenues, which are rising in recent years, are becoming one of the most important income resource of these countries. While portion of the export gains in the national income are increasing, export is getting a very substantial variable. However, world trade has experienced a tremendous transformation. Distance is still the main variable for describing this evolution, despite the presence of today’s developed communication and transportation technologies. Gravity model is the most used method for observing the factors that affecting the external trade. As a result of the gravity model analysis, effect of the distance to Turkey’s export is determining positive but too low. Main reasons of the positive coefficient is the rapid transition at the transportation and communication technologies and West European countries are being the fundamental markets of Turkey. Additioanlly, national incomes of the export markets, economic freedom in both Turkey and importing countries and population of Turkey is found statistically significant and positive. However, no effect is identifying of the export market population to Turkey’s export.

Keywords: External Trade, Gravity Model, Industry Commodity Export, Panel Data Analysis, European Union


Detay

İÇERİK