TR
Eurasian Academy Of Sciences Social Sciences Journal Yıl:2020  Sayı: 33  Alan: Müzik

Habibe MAMMADOVA, Rovşana KARİMOVA
AZERBAYCAN MÜZİĞİNDE KARABAĞ KONUSU
 
Azerbaycan bestecilerinin yaratıcılığı her zaman halkımızın tarihi geçmişine dayanmış, farklı dönemlerdeki tarihi-kahramanlık mevzusunu, dönemin gerçekleriyle ilgili bir dizi ilginç ve sanatsal açıdan değerli sanat eserlerini yansıtmıştır. Ulusal besteci okulumuzun temsilcilerinin her zaman döneme uygun ve gerçek olaylarla ilgili konuları tercih ettiği bilinmektedir. Bu açıdan bakıldığında, XX yüzyılın 80'li yılların sonlarından itibaren, diğer sanat dallarında olduğu gibi, Azerbaycan topraklarının işgali, Karabağ bölgesinin işgali, Karabağ`la ilgili konuların müziğin bir çok dallarında ele alınmıştır. Karabağ savaşına adanmış eserler, bestecilerin çalışmalarının önemli bir parçasıdır. Vatanseverlik ruhunun oluşumunda Karabağ ile ilgili çalışmaların rolü özellikle önemlidir. Karabağ temasıyla yazılan eserler, tür açısından çok çeşitlidir: opera, oratorya, senfoni, oda, şarkı, rap ve diğer sanat türleri. Karabağ ile ilgili ilk büyük ölçekli çalışma, şair Teymur Elçin'in eseri üzerine 1989 yılında Vasif Adigözalov tarafından bestelenen oratorya "Karabağ Şikestesi"dir. Bu çalışma hem Azerbaycan'da, hem de kardeş Türkiye'de seslendirilmiş ve büyük ilgi ile karşılanmıştır. Vasif Adigozalov yine askeri-vatansever temasına değindi ve "Karabağ'dan Kara Elleri çekin", solist, koro ve senfoni orkestrası için "Şuşam, laylay" şarkısını ve bir dizi başka eserler yazmıştır. Bestecinin Karabağ üzerine yaptığı çalışmalar arasında "Natavan" operası da zirvede yer aldı. Ünlü besteci Firangiz Alizade'nin Profesör Nargiz Paşayeva'nın librettosundan esinlenerek yazdığı "İntizar" operası (eski adı "Karabağname") Karabağ meselesinin en kanlı sayfası olan Hocalı soykırımın dünya kamusuna taşınmasında önemli bir adım oldu. Karabağ üzerine yazılan eserler arasında Ramiz Mustafayev'in oratoryası "Salatın", "Hakikat seninle", "Azerbaycan" kantatı, Tofig Bahanov'un senfonisi "Karabağ harayı", Agşin Alizade'nin "Ana toprak" odası, Sardar Farajov'un senfonik lövhesi "Matem harayları" ve diğerleri yer alır, bütün eserleri eklersek uzun bir liste oluşturmak mümkündür. Bu farklı üslupları birleştiren unsurlardan biri de Karabağ temasının ifadesidir. Klasik eserlerin yanı sıra modern çağdaş müziğin çeşitli alanlarında Karabağ temasına yapılan müracaatın dikkat çekici olduğu unutulmamalıdır. Bu açıdan bakıldığında, "Deyirman" grubunun "Ya Karabağ ya Ölüm" şarkısı, ulusal rap dünyasında büyük bir devrime neden oldu ve bir tür vatanseverlik ruhunun ifadesinde slogan oldu. Genel olarak Azerbaycanlı bestecilerin eserlerinde Karabağ teması sadece dönemin güncel bir teması değil, aynı zamanda milli bilincin ve modern tarih sahnesinin bir ifadesidir.

Anahtar Kelimeler: Azerbaycan, Garabağ, Eser, Müzik, Besteci


KARABAKH THEME IN AZERBAIJANI MUSIC
 
The creativity of Azerbaijani composers has always been rooted in the historical past of our people, several interesting and artistically valuable works of art reflecting the historical-heroic theme of different periods and related to the realities of the time have been created. It is known that the representatives of our national school of composition have always preferred topics that are in tune with the times and are related to real events. From this point of view, starting from the late 80s of the XX century, the occupation of our native Azerbaijan, the occupation of the lands of Karabakh, as in other fields of art, laid the foundation for the appeal to the theme of Karabakh in music. Works dedicated to the Karabakh war are an important part of the composer's work. The role of works on Karabakh in the formation of the spirit of patriotism is especially important. Works written on the theme of Karabakh are diverse in terms of genre: opera, oratorio, symphony, room, song, rap and other genres of interesting art. The first large-scale work on Karabakh was the oratorio “Karabakh Shikeste” ( "Karabakh Tragedy") composed by Vasif Adigozalov in 1989, in the words of the poet Teymur Elchin. This work was performed in both Azerbaijan and brotherly Turkey and was met with great competition. Vasif Adigozalov later addressed the military-patriotic theme, " Çəkin Qarabağdan qara əlləri” (Away black hands from Karabakh"), "Shusham, laylay" for soloist, choir and symphony orchestra and several other interesting works. And among the composer's works on Karabakh, the opera "Natavan" was a peak. The opera "Intizar" (Expectance) (formerly called "Karabakhname"), written by prominent composer Firangiz Alizade based on the libretto of Professor Nargiz Pashayeva, was an important step in conveying the Khojaly tragedy, the most terriable page on the Karabakh issue, to the world. Among the works written on Karabakh are Ramiz Mustafayev's oratorio "Salatın", "Truth is with you", "Azerbaijan" cantata, Tofig Bakikhanov's symphony "Karabakh harayı",(Karabakh voice) Agshin Alizade's "Ana torpaq", Sardar Farajov's symphonic piece “Matəm harayı” ("Mourning voice") and others. it is possible to create a long list. One of the things that unites these different styles is the expression of the Karabakh theme. It should be noted that, along with classical works, the appeal to the theme of Karabakh in various areas of modern music is striking. From this point of view, the song "Either Karabakh or Death" by the group "Deyirman" caused a great revolution in the world of national rap and became a motto in the expression of a kind of patriotic spirit. In general, the theme of Karabakh in the works of Azerbaijani composers is not only a topical issue of the time, but also an expression of national consciousness and the modern historical stage.

Keywords: Azerbaijan, Karabagh, Work, Music, Composer


Detay

İÇERİK