TR
Eurasian Academy Of Sciences Social Sciences Journal Yıl:2020  Sayı: 33  Alan: Müzik

Narmin GARALOVA
AZERBAYCAN'DA MÜZİK ELEŞTİRİSİNİN OLUŞUMU
 
"Müzik Eleştirisi", müzikolojinin en önemli dallarından biridir. Düzgün seviyesi, müziğin sağlıklı gelişmesine yol açır. Dünyanın dört bir yanındaki bilim adamları, müzik eleştirisinin eski Yunanistan'da Pisagor ve Aristoteles taraftarları arasındaki tartışmaya dayandığını söylüyor. Bunu hesaba katarsak Azerbaycan'da müzik eleştirisinin temelinin de çeşitli polemik ve müzik toplantılarıyla başladığını söyleyebiliriz. Azerbaycan'ın pek çok alanda olduğu gibi Doğu'da başta müzik olmak üzere kültür alanında da birçok ilki gerçekleştirdiği biliniyor. 13. yüzyılda yaşamış ve çalışmış olan büyük âlim, müzikolog Safiyaddin Urmavi, eserlerinde ses hakkındaki görüşlerini, diğer âlimlerin fikirlerine karşı olan görüşlerini ve bu konudaki ayrıntılı açıklamalarını dile getirdi. Fransız bilim adamı Carra de Vou Urmavi'nin "Onur" adlı eseri, tartışmanın ve ihtilafın doğasını vurgulayarak 1891'de Paris'teki "Asya" dergisinde yayınlandı. XI-XV. Yüzyıllarda yaşayan ve yaratan bilim adamı Abdülgadir Maragai, incelemelerinde seleflerinin eserlerinden de yararlanarak onlara karşı tavrını dile getirmiştir. Örneğin yazarın incelemesinde "Şarhul kitabul-advar" Urmavi'nin ünlü eseri "Kitabul-advar" üzerine bir yorumdur. Bilim adamının incelemelerinde değindiği konulardan biri de müzisyenlerin toplantılarda nasıl davranması gerektiğinin kuralları ve katılımcıların özelliklerine göre repertuar seçimidir. Ayrca belirtmek isteriz ki, Urmavi "Kabisname" eserinde de müzisyenlerin toplantılardaki davranış kuralları hakkında yazmıştır. Bu yazıda, yazarların o dönemin meclislerindeki müzisyenlerin davranışlarını eleştirdiklerini ve buna karşı yazılı tutumlarını ifade ettiklerini görüyoruz. Maragai'nin Beyyet-ül-Ruh adlı eseri (Ruhun Sevinci veya Ruhu Memnun Eden Kişi) özellikle o dönemin en bilimsel eserleri arasında önemlidir. Bu tez bir önsöz, on bölüm ve bir sonuçtan oluşmaktadır. Bu çalışmanın 10. Bölümü, bir bilim adamının davranışları, bu bilimin bireysel ve genel çalışması ve ustalığı hakkındadır. Bu nedenle yazar, bu eserinde müzisyenlere çeşitli toplantılarda "davranışları ve ahlakları" hakkında 12 parça tavsiye vermiştir. Azerbaycan bilimine, kültürüne ve edebiyatına 19. yüzyılın önde gelen ansiklopedisi olarak giren bir diğer önemli Azerbaycanlı bilgin Mir Mohsun Navvab'dır. Azerbaycan müzik eleştirisinin başlangıcı, ülkemizde gazeteciliğin ortaya çıkmasıyla ilişkilendirilse de, diğer ülkelerde olduğu gibi tartışmanın da kökeni olduğunu not ediyoruz.

Anahtar Kelimeler: Müzik, Müzik Eleştirisi, Azerbaycan, Müzikoloji, Gazetecilik


FORMATION OF MUSIC CRITICISM IN AZERBAIJAN
 
"Music criticism" is one of the most important branches of musicology. Its proper level leads to the healthy development of music. Scholars around the world say that music criticism is based on the controversy between the followers of Pythagoras and Aristotle in ancient Greece. Taking this into account, we can say that the basis of music criticism in Azerbaijan also began with various controversies and music gatherings. It is known that Azerbaijan, as in many areas, has made many firsts in the East in the field of culture, especially music. The great scholar, musicologist Safiyaddin Urmavi, who lived and worked in the 13th century, expressed his views on sound in his treatises, his detailed disagreements with other scholars. The French scholar Carra de Vou Urmavi's treatise "Honor" was published in the "Asian" magazine in Paris in 1891. The treatise emphasizes the nature of the discussion and controversy. The scientist Abdulgadir Maragai, who lived and created in the XI-XV centuries, also benefited from the works of his predecessors in his treatises and expressed his attitude to them. For example, in the author's treatise "Sharhul kitabul-advar" is a commentary on Urmavi's famous work "Kitabul-advar". One of the issues touched upon by the scientist in his treatises is the rules of how musicians should behave at meetings and the choice of repertoire by the characteristics of the participants. It should be noted that Urmavi also wrote in "Kabisname" about the rules of conduct of musicians at meetings. In this article, we see that the authors were critical of the behavior of musicians in the assemblies of that time and expressed their written attitude to it. Maragai's treatise Beyjat al-Ruh (The Joy of the Spirit or the One Who Pleases the Soul) is of particular importance among the most scholarly works of the time. This treatise consists of a foreword, ten chapters, and a conclusion. Chapter 10 of this work is about the behavior of a scientist, about the individual and general study and mastery of this science. Thus, in this work, the author gave 12 pieces of advice to musicians about their "behavior and morals" at various meetings. Another prominent Azerbaijani scholar is Mir Mohsun Navvab, who entered Azerbaijani science, culture and literature as a prominent encyclopedist of the 19th century. Although the beginning of Azerbaijani music criticism is associated with the emergence of journalism in our country, we note that it has its origins in the controversy, as in other countries.

Keywords: Music, Music Criticism, Azerbaijan, Musicology, Journalism


Detay

İÇERİK