TR
Eurasian Academy Of Sciences Social Sciences Journal Yıl:2019  Sayı: 27  Alan: Müzik

Ayşe Başak HARMANCI İLHAN, Volkan GİDİŞ, Hanefi ÖZBEK
YÜRÜK SEMÂÎ USÛLÜ İLE CURCUNA USÛLÜ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BİR ESER ÜZERİNDEN İNCELENMESİ
 
Amaç: Hacı Ârif Bey’in “Vücud ıklîminin sultânı sensin” mısrası ile başlayan şarkısının hem Yürük Semâî hem de Curcuna usûlünde yazılmış iki notası bulunmaktadır. Her iki notadaki beste ve güfte aynıdır. Şarkı her iki şekliyle de icra edilmektedir. Şarkının bestekârı tarafından iki farklı usûlde mi bestelendiği, yoksa zamanla bu iki usûlde de icra edilmeye başlanıp günümüze kadar böyle mi geldiği hakkında bir veriye ulaşılamadı. Bu makalede Hacı Ârif Bey’in Nihâvend şarkısından yola çıkılarak Yürük Semâî ve Curcuna usûlleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlandı. Yöntem: Yürük Semâî usûlü (3+3), Curcuna usûlü ise (5+5) şeklinde zaman yönünden birbirine eşit iki düzümden oluşmaktadır. Râst makamında ve Yürük Semâî usûlünde, düzümleri (3+3) şeklinde olan bir eser üzerinde çalışıldı. Hacı Ârif Bey’in Yürük Semâî usûlündeki eserinden yola çıkarak bu eserin 3 zamanlı düzümler halinde bestelenmiş notalarını, 5 zamanlı düzümlere dönüştürme şeklinde bir yöntem izlendi. Ayrıca Curcuna usûlündeki bir eserin notası da Yürük Semâî usûlüne göre yazıldı. Bulgular: Eserin usûlü Yürük Semâîden Curcunaya zorlanmadan çevirilebilmektedir. Eserin usûlünün değişmesi ile birlikte eserin prozodisi ve dinleyici üzerinde oluşturduğu etki kısmen de olsa değişmektedir. Sonuç: Curcuna veya Yürük Semâî gibi zamanları birbirine eşit iki düzümden oluşmuş usûllerin, birbirinin yerine kullanılabileceği sonucuna varıldı. Bu durum “usûller arasında geçişlilik” şeklinde değerlendirildi. Bu tür uygun usûllere sahip eserlerde usûller arası geçişlilik yapılarak eserin icrasında ve duyumunda bir zenginlik oluşturulabileceği kanaatine varıldı.

Anahtar Kelimeler: Usûl, Ritim, Hacı Ârif Bey, Eşit zamanlı iki düzümlü usûller, usûller arası geçişlilik


AN INVESTIGATION ON THE RELATIONSHIP BETWEEN YÜRÜK SEMÂÎ AND CURCUNA
 
bjective: The song of Hacı Ârif Bey has two notes written in both the Yuruk Semai and Curcuna styles. The composition and lyrics in both notes are the same. The song is performed in both forms. No data was available on whether the song was composed by the composer in two different ways, or whether it was performed in these two ways over time and has come to this day. In this paper, it is aimed to examine the relationship between the methods of Yürük Semâî and Curcuna, starting from Hacı Ârif Bey's Nihâvend song. Method: The Yürük Semai style (3 + 3) and the Curcuna style (5 + 5) consist of two equal layers in time. In this study, a work in the form of Râst makam and Yürük Semâî style, with 3 (3 + 3) forms was studied. Starting from the above-mentioned work of Hacı Ârif Bey, a method of converting the notes of this work, which was composed in 3-timed form, into 5-timed form was followed. In addition, a Türkü in Curcuna rhythm was written according to the rhythm of Yürük Semâî. Findings: The method of the work can be translated from Yürük Semâî to Curcuna without being forced. After the process, the prosody of the work and the effect it creates on the listener changes, albeit partially. Conclusion: It was concluded that "rhythms consisting of two equal equal times" such as Curcuna or Yürük Semâî can be used interchangeably. This was evaluated as the interchange of rhythms. It was concluded that the richness in the performance and sensation of the work can be created by making the transition between the rhythms in the works with such suitable rhythms.

Keywords: Usûl, Rhythm, Hacı Ârif Bey, Equal-time biphasic rhythms, transition between rhythms.


Detay

İÇERİK