TR
Eurasian Academy Of Sciences Social Sciences Journal Yıl:2018  Sayı: 18  Alan: Türk Dili ve Edebiyatı

Cafer MUM
AHMEDΒNİN İSKENDER-NÂME MESNEVİSİNDE BİR AŞK-NÂME: “IŞKIYYÂT-I İSKENDER”
 
Mesnevi, kafiyenin her beyitte değişmesi ve beyit sayısının da sınırlandırılmamış olması özellikleri nedeniyle uzun manzum metinler için tercih edilen bir nazım şekli olmuştur. Bu durum, tahkiyeye dayalı manzum metinlerde şairlere büyük kolaylık sağlamıştır. Leylâ vü Mecnûn, Hüsrev ü Şîrîn, Yûsuf u Züleyhâ gibi aşkı konu alan manzum hikâyeler hep bu nazım şekliyle yazılmış, hatta mesnevi denilince çoğunlukla bu tür metinler akla gelir olmuştur. Bu makalenin konusu olan Işkiyyât-ı İskender de 14. yüzyıl şairlerinden Ahmedî’nin İskender-nâme adlı mesnevisinde yer alan müstakil bir aşk hikâyesidir. Makalede, Işkiyyât-ı İskender, metin kompozisyonu ve hikâyenin yapısını oluşturan unsurlar yönüyle incelenecek, daha sonra halk hikâyeleri ve masallar ile kimi ortak özelliklerini göstermek bağlamında epizotlar ve motifler yönüyle de değerlendirmeye tabi tutulacaktır.

Anahtar Kelimeler: Mesnevi, Manzum Hikâye, İskender-nâme, aşk-nâme, Ahmedî.


AN AŞK-NAME IN AHMEDI’S ISKENDER-NAME MATHNAWI: “IŞKIYYAT-I ISKENDER”
 
Mathnawi has been a poetic style that is prefered for long poetic texts since it has rhyme changes in each couplet and the number of couplets aren’t limited. This makes it convenient for poets regarding poetic texts based on narration. Such kind of poetic tales as Leyla and Mecnun, Husrev and Shirin, Yusuf and Zuleyha on love have been written in this style and when it comes to mathnawis, what springs in our minds is such kinds of texts. And Işkiyyat-i Iskender, which is the subject of this article, is a specific tale of love which is in the mathnawi of Ahmedi called İskender-name, a poet of 14. century. In the article, Işkiyyat-i Iskender will be examined regarding textual composition, and structure of the tale and will be evaluated with respect to showing the some shared characteristics of folk tales and legends on view of the episodes and patterns.

Keywords: Mathnawi, poetic tale, Iskender-name, aşk-name, Ahmedi.


Detay

İÇERİK